Suda boğulmakta olan kişiye yapılması gereken ilk şey, can yeleği, can simidi… gibi batmaz bir cisim veya yüzme aracı atılmasıdır. Bunlar yoksa,uzun bir sopa, kayık küreği, ip… gibi araçlarla da yardım edilebilir.
Yüzerek can kurtarma yöntemlerini bilmeyen kişilerin suya atlayarak kazazedeyi kurtarmaya çalışmaları çok yanlıştır ve çoğu kez kurtarıcının da boğulması kaçınılmazdır.
Su yutmuş olan kişi sudan çıkarılır çıkarılmaz şunlar yapılmalıdır:
· Ağzındaki takma dişler ve yabancı cisimler derhal çıkarılır
· Başı iyice arkaya yatırılır, alt çenesi iki elle kavranıp aşağı ve geriye doğru
çekilir. Ensenin altına katlanmış giysiler konabilir. Diğer el, kazazedenin alnına, işaret ve baş parmaklar burnu kapatacak biçimde yerleştirilir
· Kurtarıcı derin bir nefes aldıktan sonra, dudaklarını kazazedenin dudaklarına bitiştirerek güçlü bir nefes verir (hayat öpücüğü). Soluk verdikten sonra kazazedenin soluk vermesini sağlamak için ağzı açık tutulur.
· Bu işlem iki kere tekrarlandıktan sonra, göğüs kafesine bastırılarak kalp masajına başlanır.
· Kurtarıcı kazazedenin yanı başında diz çökerek, bir el göğüs kemiğinin alt bölümüne, öteki el ise bu elin sırtına yerleştirilir.
· Göğüs kemiği üzerine omuzun ve vücudun ağırlığı gelecek ve 30-40 kg’ lık bir güç oluşturacak şekilde bastırılıp, sonra hızla bırakılır.
Suda boğulma olaylarında çok önemli noktalar:
· Akciğerlere dolan suyun boşaltılmasına çalışılarak zaman kaybedilmemeli ve derhal yapay solunum başlanılmalıdır. Hastayı baş aşağı getirerek çıkarılan suyun çoğu akciğerlerden değil mideden gelir.

İlk yardım için, bir ilk yardım çantası bulunması çok yararlı olacaktır. Ço­ğumuz evde, arabada vb. bir ilk yardım çantası bulundurmak gerektiğini dü­şünmüşüzdür. Ancak, genellikle bir ilk yardım çantasının ne işe yarayacağını, nerede tutulması gerektiğini ya da içinde ne bulunması gerektiğini bilmeyiz.

Küçük çocukların erişmesini önleyecek iyi kapanan kilitli bir metal ya da plastik kutu işimize yarayabilir. Kilitlerin anahtarlı olmaması ter­cih edilir, kullanacağımız zaman anahtarın nerede olduğunu hatırlama­mız gerekecektir.

İlk yardım çantası, direkt bir ısı kaynağından ve çocukların erişebi­leceği yerlerden uzak ne çok nemli ne de kuru bir yerde tutulmalıdır. Mutfak ya da banyo bîr ilk yardım çantası bulundurmak için uygun or­tamlar değildir.

Evde yaşayanların ilk yardım çantasının nerede olduğunu bilmeleri gerekir. Kullanılanları tekrar yerine koymalıyız ve düzenli aralıklarla kontrol ederek tüketilen ya da zamanı geçen ürünleri yenilemeliyiz. (son kullanma tarihi).

İlk yardım çantasının içindekiler duruma göre değişiklik gösterebilir. An­cak, genel olarak aşağıdakilerin bulunması yeterli olacaktır.

• · Steril gazlı bez (4-5 gazlı bez içeren bir kutu ya da çeşitli zarflar).
• · Hidrofil pamuk.
• · Oksijenli su.
• · Alkol.
• · Renksiz (klorheksidin) ya da renkli (povidon iyot içeren) bir antiseptik.
• · Terdhan allerji yapmayan flaster.
• · Çeşitli boyutlarda yara bandı.
• · Değişik boyutlarda sargı bezi.
• · Bir kol askısı yapmak için sargı (1 m x 1 m gazlı bez).
• · Ağrı kesiciler (parasetamol ya da asetil salisîlik asit), ağrıyı geçirirler ve
• · ateşi düşürürler.
• · Ufak darbelerde kullanmak için bir İltihap önleyici pomat.
• · Antiallerjikler bir krem, sokmalarda çok yararlıdır.
• · Ateş ölçmek için derece.

• • Tercihan uçları yuvarlak bir makas.
• • Küçük bir cımbız.

Arabadaki ilk yardım çantası için aşağıdakiler eklenebilir:

• Bulantıya karşı hap.

• Bîr kutu kağıt mendil.

• Bir çift plastik eldiven.

• Isı yalıtımlı bir örtü.

• Bir fener.

Ayrıca, şunları da bulundurmanız önerilir:

• Bir yangın söndürücü.

• Tehlike işaretleri.

Bir ihtilaç veya “nöbet” geçirmiş olan bir kimseye ne gibi âcil yardım yapılmalıdır?
a.  İlk olarak hastanın başını veya vücudunun başka kısımlarını sert cisimlere çarpmamasını temin ediniz.
b.  Hastanın yatmasını sağlayınız ve kendisini geniş ölçüde serbest bırakınız. Onu zaptetmeye ve hareketlerini sınırlamaya çalışmayınız.
c.  Eğer boynunda kravat varsa, rahat nefes almasını sağlamak için yakasını gevşetiniz.
d.  Daha rahat nefes alabilmesi için çenesini kaldırınız.
e.  Eğer bu kolaylıkla yapılabilinecekse, hastanın dilini ısırmasını önlemek için dişlerinin arasına bir mendil yerleştiriniz.

İhtilâç veya “nöbet” geçirmekte olan kişilerin üzerine soğuk su dökülmeli midir?
Hayır. Bu hatalı bir tedavi yöntemidir.

Kişilerin çoğunluğu ihtilâç veya “nöbet”lerden kurtulurlar mı?
Evet. Özellikle bunların nedeni sara ise. Beyin kanamasından veya tümörden ileri gelecek ihtilâçlar ölümle sonuçlanabilir.

İhtilâç geçirmekte olan küçük çocuklar su içerisine yatırılmalı mı?
Hayır. Bu çocukları rahat yataklarında bırakmak daha iyi olur.

İhtilâç geçirmekte olan çocuğun anne veya babası onu kucağına alıp hemen bir doktora koşmalı mı?
Hayır. Çocuklarda meydana gelen ihtilâçlar genellikle kendiliklerinden geçer. Takip edilecek en iyi usûl çocuğa hiçbir şey yapmadan yatağında rahat bir şekilde yatmasını sağlamaktır.

İhtilâç geçirmekte olan kişilere ne gibi yardım yapılması gerekli olduğunu öğrenmek için çareler var mıdır?
Evet. İhtilâç geçirebilecek birçok kişi ihtilâç halinde kendilerine nasıl yardım edilebileceğini yazılı olarak üzerlerinde bulundururlar. Şeker hastaları ensülin şokuna girdikleri zaman ne yapılması gerektiğine dair bu gibi direktifleri yanlarında taşırlar. Saralılar da genellikle bir ihtilâç geçirdikleri taktirde davranışın ne olması gerektiğine dair bir yazıyı üzerlerinde bulundururlar.

Bir ihtilâç veya “nöbet”ten çıkmış olanlar için ne gibi bir tedavi metodu takip edilmelidir?
Bunların normal düşünme ve davranış haline girmeleri için genellikle bir süre geçmesi gerekmektedir. Bunun için ihtilâçlar geçer geçmez terk edilmemelidirler. Çok kez bu gibi ihtilâç geçirenler birkaç dakika nerede oldukları ve ne meydana geldiğini bilmezler. Bu gibiler tam normal bir hale gelinceye kadar yalnız bırakılmamalıdır.

BAYILMA VE BAŞ DÖNMESİ

Baygınlık ve baş dönmelerinde ilk yardım metotları nedir?
a.  Hastayı sırt üstü yatırın. Başı vücut seviyesinde veya vücut seviyesinden az daha aşağıda olmalıdır.
b.  Ayakarını vücut seviyesinden biraz daha yükseğe kaldırın.
c.  Sıkı bir yaka veya boyun bağı varsa bunları gevşetin ve hastanın rahat nefes almasını sağlayın.
d.  Nefes alması yetersizse sunî solunum yapmakta çok yarar vardır.

Bir hasta bayıldığı zaman veya bir baş dönmesi nöbeti geçirmişse ne kadar süre sırt üstü yatar vaziyette tutulmalıdır?
Tamamen iyileşip kendine gelinceye kadar. Bu birkaç dakika devam ederse de, bazı hallerde yarım, hattâ kırk beş dakika sürebilir.

Bir kez baygınlıktan kendine gelen bir kişinin kısa bir süre sonra yeniden baygınlık geçirmesi genel bir durum mudur?
Hayır, ancak baygınlık geçirmiş olan bir kişi, kendi haline bırakılmadan bir süre müşahede altında bulundurulmalıdır.

Baygınlık ölümle sonuçlanabilir mi?
Bu gibi bir hale aşağı yukarı hiç rastlanmaz. Ancak bayılan kişinin düşerken, başından alabileceği bir yara ölümüne neden olabilir.

Bayılmış olan kişilerin üzerine soğuk su dökülmeli mi?
Hayır.

Klinik bulgular : Nöromüsküler blokaja bağlı oluşan nörolojik bulgulardan ibarettir.Ilk tipik belirtiler kafa çiftleriyle (3,4 veya 6 en sık tutulan sinirlerdir) ilgilidir;

- Bulanık görme, fotofobi, pitozis, midriyazis, ağız kuruluğu, ses kısıklığı, disarti, yutma güçlüğü, bulantı, kusma.

- Daha sonra ekstremitelerde simetrik parezi ve paraliziler, konstipasyon, idrar retansiyonu, ileus görülür.

- Hastaların bilinci yerindedir. Başlarını tutamazlar. Ateş yoktur. Ağız mukozası hiperemik, dil kurudur. Deri tendon refleksleri normal, simetrik olarak azalmış veya alınmayabilir. Patolojik refleksler ve pupil reaksiyonu alınmaz. Duyu kaybı yoktur. BOS normaldir.

- Ağır vakalar, solunum kasları felciyle kaybedilir.

Etyoloji : Hastalık, C.botilinum’un (anaerop, sporlu) eksotoksini ile oluşur. En çok ev konserveleri, nadiren de havası alınmış gıdalar nedendir. Yiyeceğin 100° C’de 10 dk. kaynatılması toksini nötralize eder.

Tanı : 12-36 saatlik inkübasyon süresi içinde ev konservesi yeme hikayesi ve aynı gıdayı yiyen başkalarında da benzer belirtilerin olması ve aşağıdaki 5 bulgunun varlığı botulism tanısı koydurur.

1. Nedeni açıklanamayan postural hipotansiyon

2. Dilate, refleksisiz pupiller

3. Progressif solunum zayıflığına eşlik eden dessendan paralizi

4. Mukozalarda kuruluk

5. Ateş bulunmayışı

Ayırıcı tanı : Atropin ve bazı bitki zehirlenmeleri; dilate pupil ve ağız kuruluğuna hallüsinasyonlar ve SSS eksitasyon bulguları eşlik eder. Guillain- Barré sendromunda, kas zayıflığı periferden başlar, assendadır, kafa çiftleri son dönemde tutulur. BOS’ta protein artmıştır. Myasthenia gravis’li hastalar edrophonium (Tensilon)’a çok daha iyi cevap verir. Poliomyelit; ateşlidir, ekstemite tutulumu asimetriktir.

Tedavi : Botilism şüphesi olan hastaya süratle aşağıdaki işlemler uygulanır.

- Trivalan (ABE) botulism antitoksik serumu (Hıfzıssıha Ens’ten temin edilebilir, Tel:312-4355680); heterolog immun globulindir. Alerji kontrolü yapıldıktan sonra (varsa desensitizasyon yap; bir flakon IM, bir flakon IV (prospektüste müsaade edilmiyorsa) 2-4 saatte bir semptomlar düzelene kadar verilir.

-Şüpheli gıdayı yiyen semptomsuz kişilere profilaktik olarak serum önerilmez (%20 oranında hipersensitivite riski vardır.)

- Hasta yoğun bakımda izlenir.Suni solunum ve trakeostomi için hazır olunmalıdır. Iyi destek tedaviyle ağır vakalar bile kurtarılabilir.

- İleus varsa, nazogastrik aspirasyon ve parenteral beslenme yapılır. İleus yoksa, mide yıkanır müshil veya lavman yapılarak GIS’te kalmış olan toksin uzaklaştırılır.

Laboratuar : Tanıda pratik değeri yoktur. Rutin tetkikler fikir vermez. Dışkı, muhtevası ve şüpheli gıdadan toksin tayini ve aneorob kültür yapılır. Hayvan deneyi yapmak daha kolaydır. EMG, rutin olmasada tanıda kullanılabilir.

- Bildirimi zorunludur.